Σύνδεση/Εγγραφή

Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή

Τι είναι η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή;

Η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (ΙΨΔ) είναι μια χρόνια διαταραχή της ψυχικής υγείας που χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενες, ανεπιθύμητες σκέψεις (ιδεοληψίες) ή/και επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές (καταναγκασμοί). Τα άτομα με ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή μπορεί να εμφανίζουν είτε ιδεοληψίες είτε καταναγκασμούς είτε και τα δύο. Αυτές οι ενοχλητικές σκέψεις και οι επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές παρεμβαίνουν στις καθημερινές δραστηριότητες και προκαλούν σημαντική δυσφορία.

Οι ιδεοληψίες είναι επίμονες σκέψεις, παρορμήσεις ή εικόνες που είναι παρεμβατικές και προκαλούν άγχος ή αγωνία ή και σοκ. Δεν είναι απλώς υπερβολικές ανησυχίες για προβλήματα της πραγματικής ζωής και εισβάλλουν βίαια στο μυαλό του ατόμου. Τα άτομα με ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή συχνά προσπαθούν να αγνοήσουν ή να καταστείλουν αυτές τις σκέψεις ή να τις εξουδετερώσουν με μια άλλη σκέψη ή ενέργεια.

Οι ψυχαναγκασμοί είναι επαναλαμβανόμενες χωρίς νόημα συμπεριφορές ή νοητικές πράξεις που το άτομο αισθάνεται ότι ωθείται να εκτελέσει ως απάντηση σε μια ιδεοληψία. Οι συμπεριφορές αποσκοπούν στην πρόληψη ή στη μείωση του άγχους ή της δυσφορίας ή στην αποτροπή ενός επίφοβου γεγονότος ή κατάστασης. Κάποια τελετουργικά έχουν μια ρεαλιστική συσχέτιση με τις ιδεοληψίες που προηγούνται (π.χ. επαναλαμβανόμενο πλύσιμο χεριών μετά από σκέψεις επιμόλυνσης), ενώ άλλα δεν έχουν τέτοια συσχέτιση (π.χ. τακτοποίηση αντικειμένων με συγκεκριμένο τρόπο). Το άτομο γνωρίζει συνήθως ότι τα τελετουργικά είναι παράλογα και προσπαθούν να τα κρύψει.

Οι διάφοροι τύποι ΙΨΔ ταξινομούνται συχνά ανάλογα με τη φύση των ιδεοληψιών και των καταναγκασμών που εκδηλώνονται.

Αυτοί μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • Ιδεοληψίες μόλυνσης με καταναγκασμούς καθαρισμού/πλυσίματος: Ο φόβος της μόλυνσης οδηγεί σε υπερβολικές τελετουργίες καθαρισμού ή πλυσίματος.
  • Ιδεοληψίες ζημίας με ψυχαναγκασμούς ελέγχου: Παρορμητικές σκέψεις σχετικά με πιθανή βλάβη με τελετουργίες ελέγχου για την αποτροπή της βλάβης αυτής.
  • Εμμονές χωρίς ορατούς καταναγκασμούς: Γνωστές και ως “καθαρές”, όπου κυριαρχούν οι ενοχλητικές, παρεμβατικές σκέψεις.
  • Εμμονές συμμετρίας με καταναγκασμούς τάξης/τακτοποίησης: Ανάγκη τα πράγματα να είναι συμμετρικά ή “ακριβώς σωστά”, με τελετουργίες γύρω από την τακτοποίηση και την οργάνωση.
  • Αποθησαυρισμός: Δυσκολία αποχωρισμού αντικειμένων λόγω μιας ιδεατής ανάγκης διαφύλαξής τους, που οδηγεί σε δυσφορία και ακαταστασία. Το φαινόμενο αυτό ταξινομείται πλέον ως ξεχωριστή διαταραχή (Διαταραχή αποθησαύρισης) στο DSM-5, αλλά εξακολουθεί μερικές φορές να εξετάζεται στο πλαίσιο του φάσματος της ΙΨΔ.

 

Διαγνωστικά κριτήρια της Ιδεοψυχαναγκαστικής Διαταραχής

Το Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών (DSM-5) ορίζει τα ακόλουθα κριτήρια για την Ψυχαναγκαστική Διαταραχή:

Παρουσία ιδεοληψιών, ψυχαναγκασμών ή και των δύο:

Οι ιδεοληψίες ορίζονται από τα ακόλουθα σημεία:

  • Επαναλαμβανόμενες και επίμονες σκέψεις, παρορμήσεις ή εικόνες που βιώνονται, σε κάποια στιγμή κατά τη διάρκεια της διαταραχής, ως ενοχλητικές και ανεπιθύμητες και που στα περισσότερα άτομα προκαλούν έντονο άγχος ή ενόχληση.
  • Το άτομο προσπαθεί να αγνοήσει ή να καταστείλει αυτές τις σκέψεις, τις παρορμήσεις ή τις εικόνες ή να τις εξουδετερώσει με κάποια άλλη σκέψη ή ενέργεια (π.χ. εκτελώντας έναν ψυχαναγκασμό).

 

Οι ψυχαναγκασμοί ορίζονται από τα ακόλουθα σημεία:

  • Επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές (π.χ. πλύσιμο χεριών, τακτοποίηση, έλεγχος) ή νοητικές πράξεις (π.χ. προσευχή, μέτρημα, σιωπηλή επανάληψη λέξεων) που το άτομο αισθάνεται ότι αναγκάζεται να εκτελέσει ως απάντηση σε μια ιδεοληψία ή σύμφωνα με κανόνες που πρέπει να εφαρμόζονται αυστηρά.
  • Οι συμπεριφορές ή οι νοητικές πράξεις αποσκοπούν στην πρόληψη ή τη μείωση του άγχους ή της αγωνίας ή στην αποτροπή κάποιου απευκταίου γεγονότος ή κατάστασης- ωστόσο, αυτές οι συμπεριφορές ή οι νοητικές πράξεις δεν συνδέονται με ρεαλιστικό τρόπο με αυτό για το οποίο έχουν σχεδιαστεί να εξουδετερώσουν ή να αποτρέψουν ή είναι σαφώς υπερβολικές.
  • Οι ιδεοληψίες ή οι ψυχαναγκασμοί είναι χρονοβόρα (π.χ. απαιτούν περισσότερο από 1 ώρα την ημέρα) ή προκαλούν κλινικά σημαντική δυσφορία ή βλάβη στην κοινωνική, επαγγελματική ή άλλη σημαντική λειτουργικότητα.
  • Τα ιδεοψυχαναγκαστικά συμπτώματα δεν οφείλονται στις φυσιολογικές επιδράσεις μιας ουσίας (π.χ. ουσιών κατάχρησης, φαρμάκων) ή σε άλλη ιατρική κατάσταση.
  • Η διαταραχή δεν εξηγείται καλύτερα από τα συμπτώματα μιας άλλης ψυχικής διαταραχής.

 

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η διάγνωση της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής πρέπει να τίθεται από εξειδικευμένο επαγγελματία υγείας μετά από ενδελεχή αξιολόγηση. Τα διαγνωστικά κριτήρια που περιγράφονται εδώ παρέχουν μια κατευθυντήρια γραμμή, αλλά θα πρέπει πάντα να χρησιμοποιείται η κλινική κρίση.

 

Επίδραση στις σκέψεις, τα συναισθήματα και την καθημερινή ζωή

Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (ΙΨΔ) επηρεάζει σημαντικά τις σκέψεις, τα συναισθήματα και την καθημερινή ζωή του ατόμου. Στον πυρήνα της, η ιδεοψυχαναγκαστική καταναγκαστική διαταραχή περιλαμβάνει έναν αγώνα με εμμονικές σκέψεις που προκαλούν άγχος και την εκτέλεση τελετουργιών, για τη μείωση αυτού του άγχους.

Οι ιδεοληψίες τείνουν να εισβάλλουν απροσδόκητα στο μυαλό και συχνά έχουν ανησυχητικό περιεχόμενο, προκαλώντας υψηλά επίπεδα άγχους. Όταν δεν ασχολούνται με τους ψυχαναγκασμούς, τα άτομα με ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή μπορεί να ξοδεύουν μεγάλο χρονικό διάστημα αναστοχαζόμενα πάνω σε αυτές τις εμμονές, οδηγώντας σε ιδεοληπτική βραδύτητα. Μπορεί να απορροφηθούν τόσο πολύ ώστε να δυσκολεύονται να επικεντρωθούν σε οτιδήποτε άλλο.

Τα καταθλιπτικά συμπτώματα συχνά συνυπάρχουν με την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή λόγω της δυσφορίας και της εξασθένησης που συνδέεται με την κατάσταση. Η κατάθλιψη στην ΙΨΔ μπορεί να εκδηλωθεί ως επίμονη θλίψη, έλλειψη ενδιαφέροντος για δραστηριότητες που απολάμβαναν προηγουμένως, αίσθημα αναξιότητας και μερικές φορές, αυτοκτονικό ιδεασμό.

Το άγχος αποτελεί βασικό στοιχείο της ΙΨΔ. Οι εμμονικές σκέψεις που χαρακτηρίζουν τη διαταραχή προκαλούν εγγενώς άγχος και τα άτομα με ΙΨΔ μπορεί να ζουν σε μια συνεχή κατάσταση αυξημένου στρες.

Η αποπροσωποποίηση, ένα αίσθημα αποστασιοποίησης ή αποσύνδεσης από τον εαυτό μας, η παρατήρηση του εαυτού μας από μια εξωτερική προοπτική ή η αίσθηση ότι δεν βιώνουμε την πραγματικότητα, μπορεί επίσης να εμφανιστούν στην ΙΨΔ. Αυτό είναι συχνά μια αντίδραση στο έντονο άγχος ή ένας τρόπος αντιμετώπισης του στρες που προκαλεί η διαταραχή.

Οι ιδεοληπτικές φοβίες, οι οποίες είναι έντονοι, παράλογοι φόβοι που οδηγούν σε συμπεριφορά αποφυγής, μπορούν να περιπλέξουν περαιτέρω την ΙΨΔ. Αυτοί δεν είναι απλώς φυσιολογικοί φόβοι- μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την ικανότητα ενός ατόμου να λειτουργεί κανονικά στην καθημερινή του ζωή.

Στην καθημερινή ζωή, οι καταναγκασμοί που εκτελούνται για να μειωθεί η αγωνία που προκαλούν οι ιδεοληψίες μπορεί να είναι εξαιρετικά χρονοβόροι και ενοχλητικοί. Αυτό μπορεί να επηρεάσει την εργασία, το σχολείο, τις σχέσεις και τη συνολική ποιότητα ζωής του ατόμου. Τα άτομα με ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή μπορεί επίσης να αποφεύγουν ορισμένες καταστάσεις που φοβούνται ότι μπορεί να πυροδοτήσουν τις εμμονές τους, περιορίζοντας περαιτέρω τις δραστηριότητες και τις εμπειρίες τους.

 

Παράγοντες Κινδύνου της Ιδεοψυχαναγκαστικής Διαταραχής

Η ακριβής αιτία της ΙΨΔ είναι άγνωστη, αλλά αρκετοί παράγοντες κινδύνου μπορεί να συμβάλλουν στην ανάπτυξή της. Αυτά περιλαμβάνουν:

Γενετική: συγγενείς πρώτου βαθμού ατόμων με ΙΨΔ διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν οι ίδιοι τη διαταραχή. Αυτό υποδηλώνει μια γενετική συνιστώσα στην ΙΨΔ, αν και δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί οριστικά συγκεκριμένα γονίδια.

Δομή και λειτουργία του εγκεφάλου: Έχουν παρατηρηθεί διαφορές σε ορισμένες περιοχές του εγκεφάλου, όπως τα βασικά γάγγλια και τα μετωπιαία-υποφλοιώδη κυκλώματα, σε άτομα με ΙΨΔ. Πιστεύεται ότι οι περιοχές αυτές εμπλέκονται στη συμπεριφορά και στη ρύθμιση των παρορμήσεων.

Περιβαλλοντικοί παράγοντες: Ορισμένα γεγονότα της ζωής, όπως ένα τραύμα ή σημαντικό στρες στη ζωή, μπορεί να πυροδοτήσουν την εμφάνιση της ΙΨΔ σε άτομα με προδιάθεση για την πάθηση.

Ηλικία: Τα συμπτώματα της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής συχνά αρχίζουν στην παιδική ηλικία, την εφηβεία ή την πρώιμη ενήλικη ζωή. Η έναρξη των συμπτωμάτων είναι συνήθως σταδιακή, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις, η έναρξη μπορεί να είναι αρκετά ξαφνική.

Συνυπάρχουσες διαταραχές: Τα άτομα με ορισμένες διαταραχές, όπως αγχώδεις διαταραχές, κατάθλιψη ή διαταραχές τικ, μπορεί να διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν ΙΨΔ.

 

Στρατηγικές Πρόληψης της Ιδεοψυχαναγκαστικής Διαταραχής

Αν και μπορεί να μην είναι δυνατόν να προληφθεί η ΙΨΔ, οι επιπτώσεις της διαταραχής μπορούν να μειωθούν με την έγκαιρη αναγνώριση και παρέμβαση. Ορισμένες στρατηγικές περιλαμβάνουν:

Έγκαιρη παρέμβαση: Εάν τα συμπτώματα της ΙΨΔ αναγνωριστούν νωρίς, ιδίως σε παιδιά και εφήβους, μπορεί να αναζητηθεί νωρίτερα επαγγελματική βοήθεια. Η έγκαιρη θεραπεία μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση των συμπτωμάτων και να αποτρέψει την επιδείνωση της διαταραχής.

Ψυχοεκπαίδευση: Η γνώση για την ΙΨΔ, τα συμπτώματά της, τους παράγοντες κινδύνου και τις θεραπείες μπορεί να βοηθήσει τα άτομα και τις οικογένειες να αναγνωρίσουν τη διαταραχή και να αναζητήσουν την κατάλληλη βοήθεια.

Υγιεινός τρόπος ζωής: Η διατήρηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής, συμπεριλαμβανομένης της τακτικής άσκησης, της ισορροπημένης διατροφής και του επαρκούς ύπνου, μπορεί να υποστηρίξει τη συνολική ψυχική υγεία.

Διαχείριση του άγχους: Η αποτελεσματική διαχείριση του στρες μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη της εμφάνισης ή της επιδείνωσης των συμπτωμάτων της ΙΨΔ. Αυτή μπορεί να περιλαμβάνει τεχνικές χαλάρωσης, ενσυνειδητότητα, γιόγκα και άλλες στρατηγικές αντιμετώπισης.

 

Τρέχουσες Επιλογές θεραπείας

Η θεραπεία της Ιδεοψυχαναγκαστικής Διαταραχής (ΙΨΔ) συχνά περιλαμβάνει ένα συνδυασμό ψυχοθεραπείας και φαρμακευτικής αγωγής. Η συγκεκριμένη προσέγγιση μπορεί να προσαρμοστεί ανάλογα με τη σοβαρότητα της κατάστασης του ατόμου, την ανταπόκρισή του σε προηγούμενες θεραπείες και τις προσωπικές του προτιμήσεις.

  • Γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία (CBT): Αυτή θεωρείται η χρυσή ψυχοθεραπευτική προσέγγιση για την ΙΨΔ. Η τεχνική επικεντρώνεται στον εντοπισμό και την αμφισβήτηση των παράλογων σκέψεων (ιδεοληψίες) και στην ανάπτυξη πιο υγιών αντιδράσεων (ψυχαναγκασμοί). Συχνά χρησιμοποιείται μια συγκεκριμένη μορφή CBT, γνωστή ως Exposure and Response Prevention (ERP). Στο ERP, τα άτομα εκτίθενται σταδιακά στις φοβούμενες σκέψεις ή καταστάσεις και διδάσκονται να αντιστέκονται στην παρόρμηση να εκτελέσουν ψυχαναγκασμούς.
  • Φαρμακευτική αγωγή: Οι εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRI) είναι η κύρια κατηγορία φαρμάκων που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής. Αυτά τα φάρμακα μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση των συμπτωμάτων της ΙΨΔ αυξάνοντας τα επίπεδα σεροτονίνης στον εγκέφαλο.
  • Θεραπείες νευροδιαμόρφωσης: Για τα άτομα που δεν ανταποκρίνονται στις συμβατικές θεραπείες, μπορεί να εξεταστούν θεραπείες νευροδιαμόρφωσης, όπως η διακρανιακή μαγνητική διέγερση (TMS) ή η εν τω βάθει εγκεφαλική διέγερση (DBS). Αυτές οι θεραπείες χρησιμοποιούν μαγνητική ή ηλεκτρική διέγερση για τη στόχευση συγκεκριμένων περιοχών του εγκεφάλου που εμπλέκονται στην ΙΨΔ.

 

Τεχνικές αυτοβοήθειας και ομάδες υποστήριξης: Διάφορες τεχνικές αυτοβοήθειας, όπως η ενσυνειδητότητα, οι ασκήσεις χαλάρωσης και η σωματική δραστηριότητα, μπορούν να συμπληρώσουν τις παραδοσιακές θεραπείες. Οι ομάδες υποστήριξης παρέχουν έναν ασφαλή χώρο στα άτομα με ΙΨΔ για να μοιραστούν εμπειρίες και στρατηγικές αντιμετώπισης.

 

Επιπτώσεις της ηλικίας του φύλου και του πολιτιστικού υποβάθρου

Η εμπειρία και η εμφάνιση της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής (ΙΨΔ) μπορεί να επηρεάζεται από παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο και το πολιτισμικό υπόβαθρο.

Ηλικία: Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή μπορεί να επηρεάσει άτομα όλων των ηλικιών, αλλά τα συμπτώματα συχνά ξεκινούν στην παιδική ηλικία, την εφηβεία ή την πρώιμη ενήλικη ζωή. Το περιεχόμενο των ιδεοληψιών και των ψυχαναγκασμών μπορεί να αλλάξει καθώς το άτομο μεγαλώνει. Για παράδειγμα, τα παιδιά μπορεί να έχουν φόβους που σχετίζονται με την πρόκληση βλάβης στα μέλη της οικογένειάς τους, ενώ οι ενήλικες μπορεί να έχουν περισσότερες ανησυχίες σχετικά με την καθαριότητα ή την τάξη. Η έγκαιρη παρέμβαση και θεραπεία μπορεί να είναι ιδιαίτερα επωφελής για τη βελτίωση των μακροπρόθεσμων αποτελεσμάτων.

Φύλο: Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή επηρεάζει τόσο τους άνδρες όσο και τις γυναίκες και ο επιπολασμός είναι περίπου ίσος μεταξύ των δύο φύλων. Ωστόσο, οι άνδρες συχνά αναπτύσσουν συμπτώματα σε νεότερη ηλικία σε σύγκριση με τις γυναίκες. Το περιεχόμενο των ιδεοληψιών και των ψυχαναγκασμών μπορεί επίσης να διαφέρει ανάλογα με το φύλο. Για παράδειγμα, οι άνδρες μπορεί να έχουν περισσότερες πιθανότητες να έχουν σεξουαλικές ή θρησκευτικές εμμονές, ενώ οι γυναίκες μπορεί να έχουν περισσότερες ανησυχίες που σχετίζονται με τη μόλυνση ή την καθαριότητα.

Πολιτιστικό υπόβαθρο: Οι πολιτισμικές πεποιθήσεις και αξίες μπορούν να επηρεάσουν το περιεχόμενο των ιδεοληψιών και των καταναγκασμών. Για παράδειγμα, σε ορισμένες κουλτούρες, οι θρησκευτικές ή ηθικές ανησυχίες μπορεί να κυριαρχούν στα θέματα των εμμονών. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι το πολιτισμικό στίγμα γύρω από την ψυχική υγεία μπορεί να επηρεάσει την προθυμία αναζήτησης βοήθειας και την ερμηνεία των συμπτωμάτων. Σε ορισμένους πολιτισμούς, τα συμπτώματα της ΙΨΔ μπορεί να αποδίδονται σε πνευματικά ή υπερφυσικά αίτια, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει την αναζήτηση θεραπείας και το είδος της βοήθειας που ζητείται.

 

Προκλήσεις και υποστήριξη από την οικογένεια και την κοινότητα

Για τα άτομα με Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (ΙΨΔ), οι προκλήσεις μπορεί να είναι πολλές και πολυδιάστατες, αλλά η σημασία της οικογενειακής και κοινοτικής υποστήριξης είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα ζωής και τη λειτουργικότητα ενός ατόμου. Ο αδυσώπητος κύκλος των ιδεοληψιών και των ψυχαναγκασμών μπορεί να καταναλώσει το χρόνο και την ενέργεια ενός ατόμου, επηρεάζοντας τις σχέσεις, την εργασιακή ή σχολική απόδοση και τις κοινωνικές δραστηριότητες.

Το στίγμα που περιβάλλει τις διαταραχές της ψυχικής υγείας, όπως η ΙΨΔ, μπορεί να οδηγήσει σε παρεξήγηση και απομόνωση. Οι λανθασμένες αντιλήψεις μπορεί επίσης να οδηγήσουν σε ενοχοποίηση ή γελοιοποίηση, επιδεινώνοντας περαιτέρω το άγχος και το στρες του ατόμου. Επιπλέον, τα άτομα με ΙΨΔ συχνά παλεύουν με αισθήματα αμηχανίας ή ντροπής για τα συμπτώματά τους, γεγονός που μπορεί να τα αποτρέψει από το να αναζητήσουν βοήθεια.

Η οικογένεια και η κοινότητα μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην υποστήριξη των ατόμων με ΙΨΔ.

Ακολουθούν ορισμένοι τρόποι με τους οποίους μπορούν να προσφέρουν υποστήριξη:

  • Ψυχοεκπαίδευση: Η εκμάθηση της ΙΨΔ, των συμπτωμάτων της και της θεραπείας της μπορεί να βοηθήσει τα μέλη της οικογένειας και της κοινότητας να κατανοήσουν καλύτερα τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το άτομο. Αυτή η γνώση μπορεί να προάγει την ενσυναίσθηση και να βοηθήσει στην κατάρριψη των κοινών παρανοήσεων σχετικά με τη διαταραχή.
  • Ενθάρρυνση: Η ενθάρρυνση του ατόμου να αναζητήσει επαγγελματική βοήθεια, αν δεν το έχει κάνει ήδη, και η υποστήριξή του σε όλη τη διάρκεια της θεραπευτικής του διαδρομής, μπορεί να είναι σημαντικά ωφέλιμη.
  • Κατανόηση του ατόμου: Η υπομονή και η κατανόηση, ειδικά κατά τη διάρκεια δύσκολων περιόδων, μπορεί να κάνει το άτομο να νιώσει ότι υποστηρίζεται και ότι είναι λιγότερο μόνο του στον αγώνα του. Να θυμάστε ότι τα άτομα δεν είναι η διαταραχή και ότι οι πράξεις ή οι τελετουργίες τους είναι συμπτώματα της κατάστασής τους και όχι προσωπικές επιλογές.
  • Υποστήριξη: Τα μέλη της οικογένειας και της κοινότητας μπορούν να υποστηρίξουν την ευαισθητοποίηση για την ψυχική υγεία και τον αποστιγματισμό διαταραχών όπως η ΙΨΔ.

 

Θυμηθείτε, είναι σημαντικό τα άτομα υποστήριξης να φροντίζουν και τη δική τους ψυχική υγεία και να ζητούν επαγγελματική βοήθεια, αν χρειαστεί. Η υποστήριξη κάποιου ατόμου με ΙΨΔ μπορεί να αποτελεί πρόκληση, και υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι και ομάδες υποστήριξης και για τους φροντιστές.

 

Ιστορική αναδρομή και μελλοντικές προοπτικές

Η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (ΙΨΔ) έχει μια πολύπλοκη και ενδιαφέρουσα ιστορία και το μέλλον υπόσχεται πολλά για την καλύτερη κατανόηση και τη βελτίωση των θεραπευτικών επιλογών.

Ιστορικά, η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή θεωρούνταν σπάνια πάθηση και ήταν συχνά παρεξηγημένη. Για μεγάλο μέρος της ιστορίας, τα άτομα με συμπτώματα ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής θεωρούνταν δαιμονισμένα ή ότι έπασχαν από “θρησκευτική μελαγχολία”. Ο όρος “ιδεοψυχαναγκασμός” χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά τον 19ο αιώνα από τον Γάλλο ψυχίατρο Pierre Janet, ο οποίος παρατήρησε ότι αυτοί οι ασθενείς δεν είχαν παραληρητικές ιδέες, αλλά μάλλον παρουσίαζαν ένα παράλογο επίπεδο αμφιβολιών κι εκτελούσαν επαναλαμβανόμενες ενέργειες για να ανακουφίσουν τη δυσφορία τους.

Τον 20ό αιώνα σημειώθηκαν σημαντικές εξελίξεις στην κατανόηση της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής. Έγινε σαφές ότι η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή ήταν πιο διαδεδομένη από ότι πιστεύαμε προηγουμένως. Στη δεκαετία του 1960, η έλευση της πρώτης γενιάς εκλεκτικών αναστολέων επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRI) οδήγησε σε μια επανάσταση στη φαρμακολογική θεραπεία της ΙΨΔ. Η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία (CBT) με επίκεντρο την έκθεση και την πρόληψη της απόκρισης (ERP) αποδείχθηκε επίσης εξαιρετικά αποτελεσματική για πολλούς ασθενείς και αποτέλεσε ακρογωνιαίο λίθο της θεραπείας.

Στο μέλλον, η συνεχιζόμενη έρευνα υπόσχεται να βελτιώσει περαιτέρω την κατανόηση της ΙΨΔ, ιδίως σε σχέση με τη νευροβιολογική της βάση. Οι εξελίξεις στη νευροαπεικόνιση, τη γενετική και τη νευροψυχολογία ρίχνουν φως στο ρόλο του εγκεφάλου στην ΙΨΔ και θα μπορούσαν ενδεχομένως να οδηγήσουν σε πιο στοχευμένες θεραπείες. Οι εξελίξεις στην τεχνολογία, όπως η τηλεθεραπεία και οι εφαρμογές για την υγεία, θα μπορούσαν επίσης να βελτιώσουν την πρόσβαση στη θεραπεία και τις στρατηγικές αυτοδιαχείρισης για όσους ζουν με ΙΨΔ.

Επιπλέον, η αύξηση της ευαισθητοποίησης και της κατανόησης της ΙΨΔ στο ευρύ κοινό αναμένεται να συνεχίσει να μειώνει το στίγμα και να βελτιώνει την υποστήριξη των ατόμων που πάσχουν από τη διαταραχή. Έτσι, το μέλλον είναι γεμάτο ελπίδα και δυνατότητες για τα άτομα που ζουν με ΙΨΔ, τις οικογένειές τους και τους επαγγελματίες που τα εξυπηρετούν.

Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή | Τρέχουσες Επιλογές Θεραπείας
Ψάξε ανά κατηγορία...

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΟΣ

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΓΧΟΥΣ

ΨΥΧΩΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΝΑΡΚΙΣΣΙΣΜΟΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

Read more...

Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών, Πέμπτη Έκδοση (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition, συντμ. DSM-5

Oxford Ψυχιατρική Βασικές Αρχές, Harrison Paul, Cowen Philip, Burns Tom, Fazel Mina

Krzyszkowiak W, Kuleta-Krzyszkowiak M, Krzanowska E. Treatment of obsessive-compulsive disorders (OCD) and obsessive-compulsive-related disorders (OCRD) Psychiatr Pol . 2019 Aug 31;53(4):825-843.

Hauser TU. On the Development of OCD. Curr Top Behav Neurosci. 2021;49:17-30.

*Οι πληροφορίες παρέχονται μόνο για ενημερωτικό σκοπό. Δε θα πρέπει να θεωρηθούν υποκατάστατο της εξατομικευμένης Ψυχιατρικής εξέτασης, διάγνωσης και θεραπείας.

Read more...

Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών, Πέμπτη Έκδοση (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition, συντμ. DSM-5

Oxford Ψυχιατρική Βασικές Αρχές, Harrison Paul, Cowen Philip, Burns Tom, Fazel Mina

Krzyszkowiak W, Kuleta-Krzyszkowiak M, Krzanowska E. Treatment of obsessive-compulsive disorders (OCD) and obsessive-compulsive-related disorders (OCRD) Psychiatr Pol . 2019 Aug 31;53(4):825-843.

Hauser TU. On the Development of OCD. Curr Top Behav Neurosci. 2021;49:17-30.

*Οι πληροφορίες παρέχονται μόνο για ενημερωτικό σκοπό. Δε θα πρέπει να θεωρηθούν υποκατάστατο της εξατομικευμένης Ψυχιατρικής εξέτασης, διάγνωσης και θερπαείας.

Εάν δεν αισθάνεσαι καλά...

...μη ντραπείς να ζητήσεις βοήθεια!

Όλοι οι επαγγελματίες ψυχικής υγέιας είμαστε εδώ για να σε βοηθήσουμε όσο καλύτερα μπορούμε! Μην αφήνεις τον εαυτό σου να το αντιμετωπίζει μόνος του όλο αυτό…αξίζεις να σου δώσεις τη στήριξη που χρειάζεσαι!

…κι αν σε φοβίζει να διασχίσεις μόνος/η σου αυτό το μονοπάτι, θέλω να ξέρεις ότι σε καμία περίπτωση δεν είσαι μόνος/η! Είμαστε πολλοί αυτοί που το διασχίζουμε, ακόμα κι αν δε γνωρίζουμε ακόμα ο ένας τον άλλον. Είμαστε όμως μια παρέα, που προσπαθεί κάθε μέρα, με νύχια και με δόντια, να φροντίσει τον ψυχικό της κόσμο…όσο δύσκολο κι αν είναι κάποιες φορές αυτό!

Μη διστάζεις λοιπόν! Ξεκίνα κι εσύ! Δε σου λέω ότι θα είναι το πιο εύκολο πράγμα στον κόσμο…θα χρειαστεί επιμονή και υπομονή, αλλά με την κατάλληλη στήριξη, θα το δεις…μπορούν να γίνουν θαύματα! Όσο σκοτεινά κι αν βλέπεις τώρα τον κόσμο γύρω σου, τα χρώματα υπάρχουν εκεί έξω και μας περιμένουν!

Τηλέφωνα έκτακτης ανάγκης

Important!

Είμαι η Χριστίνα Λαμπροπούλου – Ιατρός, Βιολόγος & Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Δημιούργησα το The Mind Rises σε μια προσπάθεια να συνδυάσω την αγάπη μου για την Ψυχική Υγεία & την Ψυχιατρική με τη δημιουργικότητα! Εδώ, υπάρχει χώρος για όλους όσους θέλουν να ακολουθήσουν το μονοπάτι προς την αυτοαγάπη, την ψυχική ηρεμία και την αυτεπίγνωση. Όλοι είναι καλοδεχούμενοι! Εάν θέλεις να ξεκινήσουμε μαζί να βαδίζουμε σε αυτό το μονοπάτι προσφέρω τόσο ατομικές, όσο και ομαδικές θεραπευτικές συνεδρίες! Μπορείς παράλληλα να εξερευνήσεις το themindrises.gr για να βρεις τα διάφορα διαμαντάκια που έχω κρυμμένα στις σελίδες του – ελπίζοντας ότι θα σε βοηθήσουν να φτάσεις εκεί που έχεις βάλει στόχο!

dr. Christine Labropoulou

Δρ Χριστίνα Λαμπροπούλου - Ιατρός