Σύνδεση/Εγγραφή

Αποφευκτική Διαταραχή Προσωπικότητας

Τι είναι η Αποφευκτική Διαταραχή Προσωπικότητας;

Η Αποφευκτική Διαταραχή Προσωπικότητας (ΑπΔΠ) ανήκει στην ομάδα Γ των διαταραχών προοσωπικότητας και χαρακτηρίζεται από ένα δια βίου πρότυπο ακραίας κοινωνικής αναστολής, αισθήματα ανεπάρκειας κι ευαισθησίας στην απόρριψη.

Τα άτομα με αυτή τη διαταραχή τείνουν να σχηματίζουν μια κακή εικόνα του εαυτού τους, θεωρούν τον εαυτό τους κατώτερο ή μη ελκυστικό και συνήθως αποφεύγουν τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις για να αποφύγουν πιθανή αμηχανία ή γελοιοποίηση. Έχουν έντονο άγχος μήπως επικριθούν ή απορριφθούν και, κατά συνέπεια, αποφεύγουν εργασιακές δραστηριότητες ή οποιεσδήποτε κοινωνικές καταστάσεις που απαιτούν σημαντική διαπροσωπική επαφή.

Ενώ είναι φυσιολογικό για τα άτομα να είναι ευαίσθητα στην απόρριψη και να αισθάνονται ανεπαρκή σε ορισμένες καταστάσεις, τα άτομα με ΑπΔΠ βιώνουν αυτά τα συναισθήματα σε βαθμό που παρεμβαίνει σημαντικά στην καθημερινή τους ζωή και λειτουργία. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι ενώ ο όρος “αποφευκτικός” μπορεί να υποδηλώνει ότι το άτομο απλώς επιλέγει να αποφεύγει ορισμένες καταστάσεις, στην πραγματικότητα, η αποφυγή στην ΑπΔΠ καθοδηγείται από έντονο φόβο και άγχος. Δεν πρόκειται για μια συνειδητή επιλογή, αλλά για μια αντίδραση σε συντριπτικά αρνητικά συναισθήματα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η AπΔΠ διαφέρει από την εσωστρέφεια ή τη γενικότερη συστολή. Ενώ τα εσωστρεφή ή ντροπαλά άτομα μπορεί να προτιμούν τη μοναξιά ή τα περιορισμένα κοινωνικά περιβάλλοντα, τα άτομα με ΑπΔΠ θέλουν να αλληλεπιδρούν με τους άλλους και να δημιουργούν κοινωνικές σχέσεις, αλλά ο έντονος φόβος τους για απόρριψη ή κριτική τα εμποδίζει να το κάνουν.

 

Διαγνωστικά κριτήρια της Αποφευκτικής Διαταραχής Προσωπικότητας

Το Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών, Πέμπτη Έκδοση (DSM-5), περιγράφει τα ακόλουθα κριτήρια για τη διάγνωση της Διαταραχής Αποφευκτικής Προσωπικότητας:

Ένα διάχυτο μοτίβο κοινωνικής αναστολής, αισθήματος ανεπάρκειας και υπερευαισθησίας στην αρνητική αξιολόγηση, που αρχίζει από την πρώιμη ενηλικίωση και παρουσιάζεται σε ποικίλα πλαίσια, όπως υποδεικνύεται από τέσσερα (ή περισσότερα) από τα ακόλουθα:

  • Αποφεύγει επαγγελματικές δραστηριότητες που περιλαμβάνουν σημαντική διαπροσωπική επαφή, λόγω φόβων για κριτική, αποδοκιμασία ή απόρριψη.
  • Είναι απρόθυμο να συναναστραφεί με ανθρώπους, εκτός αν είναι σίγουρο ότι θα γίνει αρεστό.
  • Δείχνει να περιορίζει τις στενές σχέσεις, λόγω του φόβου ότι θα ντροπιαστεί ή θα γελοιοποιηθεί.
  • Ασχολείται έντονα με το ενδεχόμενο να υποστεί κριτική ή απόρριψη σε κοινωνικές καταστάσεις.
  • Είναι ανασταλμένο σε νέες διαπροσωπικές καταστάσεις εξαιτίας του αισθήματος ανεπάρκειας.
  • Θεωρεί τον εαυτό του κοινωνικά ανόητο, προσωπικά μη ελκυστικό ή κατώτερο από τους άλλους.
  • Είναι ασυνήθιστα απρόθυμο να πάρει προσωπικά ρίσκα ή να συμμετάσχει σε οποιεσδήποτε νέες δραστηριότητες επειδή μπορεί να φανερώσουν την αμηχανία του.

 

Η αποφευκτική συμπεριφορά δεν εμφανίζεται αποκλειστικά κατά την πορεία της Σχιζοφρένειας, μιας Διαταραχής της Διάθεσης με Ψυχωτικά Χαρακτηριστικά, μιας άλλης Ψυχωτικής Διαταραχής ή μιας Διάχυτης Αναπτυξιακής Διαταραχής και δεν οφείλεται στις άμεσες φυσιολογικές επιπτώσεις μιας γενικής ιατρικής κατάστασης.

 

Επίδραση στις σκέψεις, τα συναισθήματα και την καθημερινή ζωή

Η Αποφευκτική Διαταραχή Προσωπικότητας (ΑπΔΠ) επηρεάζει βαθιά τις σκέψεις, τα συναισθήματα και την καθημερινή ζωή ενός ατόμου.

Σκέψεις: Τα άτομα με ΑπΔΠ επιδίδονται συχνά σε αρνητικό εσωτερικό διάλογο και αυτοκριτική. Μπορεί να έχουν την επίμονη πεποίθηση ότι είναι ανεπαρκή, μη ελκυστικά ή κατώτερα από τους άλλους, γεγονός που μπορεί να τα δυσκολεύει να αμφισβητήσουν αυτές τις πεποιθήσεις ή να αντιληφθούν τον εαυτό τους υπό θετικό πρίσμα.

Συναισθήματα: Η ΑπΔΠ χαρακτηρίζεται από συνεχή συναισθήματα άγχους και φόβου, ιδίως σε κοινωνικές καταστάσεις. Τα άτομα αυτά μπορεί να βιώνουν έντονα συναισθήματα αμηχανίας και φόβου απόρριψης, τα οποία μπορεί να οδηγήσουν σε αγωνία και δυσφορία. Μπορεί επίσης να νιώθουν μοναξιά λόγω της αποφυγής των κοινωνικών καταστάσεων, αλλά ταυτόχρονα φοβούνται την έκθεση και την πιθανή απόρριψη που συνεπάγεται η αναζήτηση συντροφικότητας.

Καθημερινή ζωή: Όσον αφορά στην καθημερινή λειτουργικότητα, η ΑπΔΠ μπορεί να είναι απίστευτα εξουθενωτική. Ο φόβος της κριτικής, της αποδοκιμασίας ή της απόρριψης μπορεί να οδηγήσει τα άτομα με ΑπΔΠ να αποφεύγουν εργασιακές δραστηριότητες ή επαγγέλματα που περιλαμβάνουν σημαντική διαπροσωπική επαφή. Αυτό μπορεί να περιορίσει την επαγγελματική τους ανάπτυξη και τις ευκαιρίες τους. Ομοίως, η προσωπική τους ζωή μπορεί να επηρεαστεί σοβαρά, καθώς μπορεί να αποφεύγουν τις κοινωνικές εκδηλώσεις, καθιστώντας δύσκολη τη δημιουργία και τη διατήρηση φιλικών ή ρομαντικών σχέσεων.

Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι τα άτομα με ΑπΔΠ δεν στερούνται την επιθυμία για κοινωνικές αλληλεπιδράσεις και σχέσεις- αντίθετα, φοβούνται βαθιά τις αρνητικές αξιολογήσεις που πιστεύουν ότι θα προκύψουν από αυτές. Αυτή η συνεχής ένταση μεταξύ της επιθυμίας για κοινωνική σύνδεση και του φόβου της απόρριψης μπορεί να είναι συναισθηματικά εξαντλητική και μπορεί να οδηγήσει σε άλλες διαταραχές της ψυχικής υγείας, όπως η κατάθλιψη και οι αγχώδεις διαταραχές.

 

Παράγοντες κινδύνου της Αποφευκτικής Διαταραχής Προσωπικότητας

Η Αποφευκτική Διαταραχή Προσωπικότητας (ΑπΔΠ) χαρακτηρίζεται από πρότυπα κοινωνικής αναστολής, αισθήματα ανεπάρκειας και υπερευαισθησία στην αρνητική αξιολόγηση. Αν και η ακριβής αιτία της ΑΔΠ δεν είναι γνωστή, πιστεύεται ότι είναι μια αλληλεπίδραση διαφόρων παραγόντων, συμπεριλαμβανομένων βιολογικών, ψυχολογικών και περιβαλλοντικών επιδράσεων.

Γενετική προδιάθεση: Η ΑπΔΠ, όπως και άλλες διαταραχές προσωπικότητας, μπορεί να έχει γενετική συνιστώσα. Μελέτες δείχνουν ότι τα άτομα που έχουν στενά μέλη της οικογένειας με παρόμοιες διαταραχές είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν ΑπΔΠ.

Ιδιοσυγκρασία: Η ιδιοσυγκρασία αναφέρεται στον χαρακτηριστικό τρόπο σκέψης, συμπεριφοράς ή αντίδρασης ενός ατόμου, ο οποίος συχνά καθορίζεται από την πρώιμη παιδική ηλικία. Τα παιδιά που είναι από τη φύση τους ντροπαλά, εσωστρεφή ή ανασταλτικά μπορεί να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν ΑπΔΠ, ιδίως εάν τα χαρακτηριστικά αυτά επιδεινώνονται από το περιβάλλον τους.

Παιδικές εμπειρίες: Οι αρνητικές ή τραυματικές εμπειρίες της παιδικής ηλικίας μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στην ανάπτυξη της ΑπΔΠ. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει συνεχή κριτική, απόρριψη, γελοιοποίηση ή υπερβολική ντροπή ή αμηχανία. Αυτές οι εμπειρίες μπορεί να οδηγήσουν το άτομο να εσωτερικεύσει την αυτοαντίληψη ότι είναι κοινωνικά ακατάλληλο ή ανάξιο, οδηγώντας σε αποφευκτικές συμπεριφορές στην ενήλικη ζωή.

Γονεϊκή επιρροή: Οι γονείς ή οι φροντιστές που είναι υπερπροστατευτικοί, υπερβολικά επικριτικοί ή συναισθηματικά μη διαθέσιμοι μπορεί να συμβάλουν στην ανάπτυξη της ΑπΔΠ. Τέτοιου είδους γονεϊκές συμπεριφορές μπορεί να εμποδίσουν την ανάπτυξη των κοινωνικών δεξιοτήτων και την αυτοεκτίμηση του παιδιού, καλλιεργώντας έναν βαθιά ριζωμένο φόβο απόρριψης και κριτικής.

Απόρριψη από συνομηλίκους: Η βίωση χρόνιας απόρριψης από συνομηλίκους, εκφοβισμού ή κοινωνικής απομόνωσης κατά την παιδική και εφηβική ηλικία μπορεί επίσης να συμβάλει στην ανάπτυξη της ΑπΔΠ. Αυτές οι εμπειρίες μπορεί να οδηγήσουν σε αισθήματα κοινωνικής ανεπάρκειας και να καλλιεργήσουν έναν βαθύ φόβο απόρριψης και κριτικής.

Η κατανόηση αυτών των παραγόντων κινδύνου μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην έγκαιρη ανίχνευση και θεραπεία της ΑπΔΠ. Η έγκαιρη παρέμβαση και η θεραπεία μπορούν να βοηθήσουν στον μετριασμό των επιπτώσεων αυτών των παραγόντων κινδύνου, βοηθώντας τα άτομα που επηρεάζονται από ΑπΔΠ να ζήσουν μια ικανοποιητική ζωή. Ωστόσο, είναι ζωτικής σημασίας να θυμόμαστε ότι αυτοί οι παράγοντες κινδύνου δεν εγγυώνται ότι κάποιος θα αναπτύξει ΑπΔΠ. Οι διαταραχές προσωπικότητας είναι πολύπλοκες και η ανάπτυξή τους περιλαμβάνει πολλαπλούς αλληλένδετους παράγοντες.

 

Στρατηγικές πρόληψης της Αποφευκτικής Διαταραχής Προσωπικότητας

Η πρόληψη της ΑπΔΠ μπορεί να μην είναι απολύτως δυνατή, δεδομένης της πολύπλοκης αλληλεπίδρασης γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Ωστόσο, η έγκαιρη παρέμβαση μπορεί να συμβάλει στη μείωση της σοβαρότητας της διαταραχής και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής. Ορισμένες στρατηγικές περιλαμβάνουν:

Προώθηση της υγιούς ανάπτυξης του παιδιού: Η παροχή ενός φροντιστικού, υποστηρικτικού και ασφαλούς περιβάλλοντος για τα παιδιά μπορεί να τα βοηθήσει να αναπτύξουν υγιή αυτοεκτίμηση και κοινωνικές δεξιότητες. Οι γονείς, οι φροντιστές και οι εκπαιδευτικοί μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην προώθηση θετικών αλληλεπιδράσεων και στην ενθάρρυνσή τους.

Πρώιμη παρέμβαση: Η αναγνώριση και η αντιμετώπιση σημείων υπερβολικής συστολής ή φόβου απόρριψης στα παιδιά και τους εφήβους μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη της κλιμάκωσης αυτών των προβλημάτων σε πλήρως ανεπτυγμένη ΑπΔΠ. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει ψυχολογική συμβουλευτική ή θεραπεία.

Θεραπεία συνυπάρχουσων διαταραχών: Εάν ένα παιδί ή ένας έφηβος αντιμετωπίζει άλλα ψυχολογικά ζητήματα, όπως αγχώδεις διαταραχές ή κατάθλιψη, η έγκαιρη θεραπεία μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη της ανάπτυξης της ΑπΔΠ.

Ψυχοεκπαίδευση: Η ενημέρωση του κοινού σχετικά με τις διαταραχές προσωπικότητας μπορεί να συμβάλει στη μείωση του στίγματος και στην προώθηση της κατανόησης. Αυτό μπορεί να ενθαρρύνει τα άτομα που αγωνίζονται να αναζητήσουν βοήθεια από νωρίς.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι ακόμη και με αυτές τις στρατηγικές πρόληψης, η ΑπΔΠ μπορεί να αναπτυχθεί. Εάν εσείς ή κάποιος γνωστός σας παρουσιάζει σημάδια ΑπΔΠ, η αναζήτηση επαγγελματικής βοήθειας είναι η πιο αποτελεσματική στρατηγική για τη διαχείριση της διαταραχής.

 

Τρέχουσες επιλογές θεραπείας

Η θεραπεία της Αποφευκτικής Διαταραχής Προσωπικότητας (ΑπΔΠ) περιλαμβάνει κυρίως ψυχοθεραπεία, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιείται φαρμακευτική αγωγή για τη διαχείριση συγκεκριμένων συμπτωμάτων. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι τα ατομικά σχέδια θεραπείας θα διαφέρουν ανάλογα με τις συγκεκριμένες ανάγκες του ασθενούς και τη συνολική κατάσταση της ψυχικής υγείας του.

  • Γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία (CBT): Η CBT είναι μία από τις πιο κοινές και αποτελεσματικές μεθόδους θεραπείας για την ΑπΔΠ. Βοηθά τα άτομα να εντοπίσουν και να αλλάξουν τα μη υγιή μοτίβα σκέψης και συμπεριφοράς. Η CBT μπορεί να βοηθήσει τα άτομα να αμφισβητήσουν τους φόβους τους για τις κοινωνικές καταστάσεις, να βελτιώσουν την αυτοεκτίμησή τους και να διδάξουν μηχανισμούς αντιμετώπισης για τη διαχείριση των συναισθημάτων άγχους και του φόβου απόρριψης.
  • Θεραπεία σχημάτων: Η θεραπεία σχημάτων είναι ένα είδος ψυχοθεραπείας που συνδυάζει στοιχεία της CBT με άλλες μορφές θεραπείας. Έχει σχεδιαστεί για να βοηθήσει τους ανθρώπους να κατανοήσουν και να αλλάξουν τα αρνητικά ή επιβλαβή πρότυπα ζωής (σχήματα). Για τα άτομα με ΑπΔΠ, η θεραπεία σχημάτων μπορεί να αντιμετωπίσει τα συναισθήματα ανεπάρκειας και το φόβο της απόρριψης, βοηθώντας τα να αναπτύξουν υγιέστερους τρόπους αλληλεπίδρασης με τους άλλους.
  • Ομαδική θεραπεία: Η ομαδική θεραπεία μπορεί να είναι ευεργετική για τα άτομα με ΑπΔΠ. Παρέχει την ευκαιρία να αλληλεπιδράσουν με άλλους σε ένα ασφαλές και ελεγχόμενο περιβάλλον, βοηθώντας τα έτσι να αναπτύξουν κοινωνικές δεξιότητες και να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση σε κοινωνικές καταστάσεις.
  • Ψυχοδυναμική θεραπεία: Αυτή η θεραπεία έχει ως στόχο να φέρει στο φως ασυνείδητες σκέψεις και συναισθήματα που μπορεί να συμβάλλουν στη συμπεριφορά αποφυγής του ατόμου. Η κατανόηση αυτών των υποκείμενων ζητημάτων μπορεί να βοηθήσει τα άτομα να αποκτήσουν επίγνωση της συμπεριφοράς τους και να αναπτύξουν υγιέστερους μηχανισμούς αντιμετώπισης.
  • Φαρμακευτική αγωγή: Ενώ δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο φάρμακο για τη θεραπεία της ΑπΔΠ, ορισμένα φάρμακα μπορεί να χρησιμοποιηθούν για τη διαχείριση συνυπαρχουσών καταστάσεων ή συγκεκριμένων συμπτωμάτων. Για παράδειγμα, αντικαταθλιπτικά, αγχολυτικά φάρμακα ή σταθεροποιητές της διάθεσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διαχείριση των συμπτωμάτων άγχους ή κατάθλιψης που συχνά εμφανίζονται με την ΑπΔΠ.
  • Τεχνικές ενσυνειδητότητας και χαλάρωσης: Πρακτικές όπως ο διαλογισμός ενσυνειδητότητας, η γιόγκα και η προοδευτική μυϊκή χαλάρωση μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση των συμπτωμάτων άγχους και στρες που συχνά συνοδεύουν την ΑπΔΠ.

 

Το κλειδί για την επιτυχή θεραπεία είναι η εξατομίκευση και η επιμονή, καθώς η πρόοδος μπορεί να είναι αργή και σταθερή παρά ταχεία. Είναι επίσης ζωτικής σημασίας να δημιουργηθεί μια σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ του θεραπευτή και του ασθενούς, καθώς τα άτομα με ΑπΔΠ συχνά έχουν βαθιά ριζωμένους φόβους απόρριψης και κριτικής.

 

Επιπτώσεις της ηλικίας, του φύλου και του πολιτιστικού υποβάθρου

Η ηλικία, το φύλο και το πολιτισμικό υπόβαθρο μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την εικόνα, την ερμηνεία και την πορεία της Αποφευκτικής Διαταραχής Προσωπικότητας (ΑπΔΠ).

Ηλικία: Η διαταραχή ξεκινά συνήθως στην πρώιμη ενήλικη ζωή και παρουσιάζεται με ένα ευρύ φάσμα συμπεριφορών αποφυγής και φόβους κοινωνικής απόρριψης. Ωστόσο, τα συμπτώματα μπορεί να γίνονται λιγότερο έντονα με την πάροδο της ηλικίας, καθώς το άτομο μαθαίνει να διαχειρίζεται τους φόβους και τους κοινωνικούς περιορισμούς του. Από την άλλη πλευρά, εάν δεν αντιμετωπιστούν, τα συμπτώματα μπορεί να επιδεινωθούν με την ηλικία, οδηγώντας σε μεγαλύτερη κοινωνική απομόνωση και πιο έντονη συμπεριφορά αποφυγής.

Φύλο: Ενώ η ΑπΔΠ μπορεί να επηρεάσει τόσο τους άνδρες όσο και τις γυναίκες, ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν ελαφρώς υψηλότερο επιπολασμό στους άνδρες. Ωστόσο, η έκφραση της ΑπΔΠ μπορεί να διαφέρει μεταξύ των δύο φύλων. Οι άνδρες μπορεί να είναι πιο πιθανό να αποφεύγουν ανταγωνιστικές καταστάσεις ή ευκαιρίες απασχόλησης, όπου η απόρριψη είναι πιθανή, ενώ οι γυναίκες μπορεί να αποφεύγουν τις προσωπικές ή στενές σχέσεις λόγω του φόβου της κριτικής ή της απόρριψης.

Πολιτιστικό υπόβαθρο: Η ερμηνεία των συμπτωμάτων της ΑπΔΠ μπορεί να διαφέρει σημαντικά από πολιτισμό σε πολιτισμό. Σε ορισμένους πολιτισμούς, η κοινωνική αποφυγή και η εσωστρέφεια μπορεί να θεωρούνται κανόνας ή ακόμη κι επιθυμητό χαρακτηριστικό, καλύπτοντας την παρουσία μιας διαταραχής. Σε άλλες κουλτούρες, μια τέτοια συμπεριφορά μπορεί να θεωρηθεί ως μη φυσιολογική και μπορεί να οδηγήσει σε έγκαιρη ανίχνευση και θεραπεία. Το πολιτισμικό υπόβαθρο μπορεί επίσης να επηρεάσει την αντιλαμβανόμενη σοβαρότητα της διαταραχής, τους μηχανισμούς αντιμετώπισης που χρησιμοποιεί το άτομο και τη διαθεσιμότητα και αποδοχή των ψυχολογικών παρεμβάσεων.

Η κατανόηση της επιρροής αυτών των παραγόντων είναι ζωτικής σημασίας για μια ακριβή διάγνωση και μια πολιτισμικά ευαίσθητη και αποτελεσματική θεραπευτική προσέγγιση. Είναι σημαντικό για τους κλινικούς γιατρούς να λαμβάνουν υπόψη τους αυτούς τους παράγοντες κατά τη διάγνωση και τη θεραπεία της ΑπΔΠ.

 

Προκλήσεις και Υποστήριξη από την οικογένεια και την κοινότητα

Η υποστήριξη ενός ατόμου με Αποφευκτική Διαταραχή Προσωπικότητας (ΑπΔΠ) μπορεί να θέσει πολλές προκλήσεις στις οικογένειες και τις κοινότητες λόγω του διάχυτου μοτίβου κοινωνικής αναστολής, του αισθήματος ανεπάρκειας και της υπερευαισθησίας στην αρνητική αξιολόγηση που παρουσιάζουν τα άτομα με τη διαταραχή. Ωστόσο, με κατανόηση, υπομονή και κατάλληλες στρατηγικές, μπορούν να προσφέρουν σημαντική βοήθεια για να βοηθήσουν το άτομο να αντιμετωπίσει τη διαταραχή.

Προκλήσεις:
  • Απόσυρση από τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις: Τα άτομα με ΑπΔΠ συχνά αποφεύγουν τις κοινωνικές περιστάσεις λόγω του φόβου της κριτικής, της αποδοκιμασίας ή της απόρριψης. Αυτή η απόσυρση μπορεί να δυσκολέψει την οικογένεια και τους φίλους στο να διατηρήσουν μια στενή σχέση ή να εμπλέξουν το άτομο σε κοινωνικές δραστηριότητες.
  • Παρερμηνεία των αντιδράσεων: Η έντονη έλλειψη αυτοπεποίθησης και ο φόβος της απόρριψης μπορεί να τους κάνει να παρερμηνεύουν τις ουδέτερες ή θετικές ενέργειες ως αρνητικές. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε παρεξηγήσεις και να επιβαρύνει τις σχέσεις.
  • Δυσκολία στην έκφραση των συναισθημάτων: Μπορεί να δυσκολεύονται να εκφράσουν τα συναισθήματά τους λόγω του φόβου της απόρριψης ή της γελοιοποίησης. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε έλλειψη ανοιχτής επικοινωνίας και παρεξηγήσεις μέσα στις σχέσεις.

 

Υποστήριξη:
  • Ψυχοεκπαίδευση: Η κατανόηση της φύσης της ΑπΔΠ είναι ζωτικής σημασίας. Μαθαίνοντας για τη διαταραχή, οι οικογένειες και οι κοινότητες μπορούν να κατανοήσουν καλύτερα τις εμπειρίες και τις συμπεριφορές του ατόμου. Μπορούν να ανταποκριθούν με ενσυναίσθηση και να αποφύγουν να πάρουν προσωπικά την απόσυρση του ατόμου.
  • Ενθάρρυνση της θεραπείας: Ενθαρρύνετε το άτομο να αναζητήσει επαγγελματική βοήθεια και υποστηρίξτε τη συμμετοχή του σε θεραπευτικές μεθόδους, όπως η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, η ομαδική θεραπεία ή η φαρμακευτική αγωγή, όπου χρειάζεται.
  • Υποστηρικτικό περιβάλλον: Δημιουργήστε ένα υποστηρικτικό και μη επικριτικό περιβάλλον όπου το άτομο θα αισθάνεται ασφαλές να εκφράζει τις σκέψεις και τα συναισθήματά του χωρίς το φόβο της κριτικής ή της απόρριψης.
  • Προώθηση υγιών σχέσεων: Ενθαρρύνετε θετικές σχέσεις και εμπειρίες που μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της αρνητικής αυτοαντίληψής τους.
  • Αυτοφροντίδα: Είναι επίσης ζωτικής σημασίας για την οικογένεια και τους φίλους να φροντίζουν τη δική τους ψυχική υγεία. Η υποστήριξη ενός ατόμου με ΑπΔΠ μπορεί να είναι συναισθηματικά εξαντλητική και η αναζήτηση υποστήριξης για τον εαυτό τους μπορεί να είναι απαραίτητη.

Να θυμάστε, το ταξίδι ανάκαμψης για ένα άτομο με ΑπΔΠ μπορεί να είναι δύσκολο και συχνά απαιτεί μακροπρόθεσμες στρατηγικές και πολλή υπομονή. Είναι σημαντικό να γιορτάζετε τα μικρά επιτεύγματα και να διατηρείτε μια αισιόδοξη, θετική προοπτική.

 

Ιστορική αναδρομή και μελλοντικές προοπτικές

Η έννοια της Αποφευκτικής Διαταραχής Προσωπικότητας (ΑπΔΠ) έχει τις ρίζες της στην ψυχαναλυτική βιβλιογραφία. Ο ψυχαναλυτής Theodore Millon, μεταξύ άλλων, έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην εννοιολογική της ανάπτυξη. Αρχικά, θεωρήθηκε μέρος του φάσματος των αγχωδών διαταραχών προσωπικότητας, με έμφαση στην υπερευαισθησία του ατόμου στην απόρριψη και την κριτική. Ωστόσο, η διαταραχή αναγνωρίστηκε επίσημα και συμπεριλήφθηκε ως ξεχωριστή κατηγορία στην τρίτη έκδοση του Διαγνωστικού και Στατιστικού Εγχειριδίου Ψυχικών Διαταραχών (DSM-III) το 1980.

Ιστορικά, η ΑπΔΠ συχνά συγχέονταν ή ταυτίζονταν με την κοινωνική φοβία λόγω της επικάλυψης των συμπτωμάτων τους, οδηγώντας σε αντιπαραθέσεις σχετικά με τη διάκρισή τους. Ωστόσο, η ΑπΔΠ αναγνωρίζεται πλέον ως μια πιο σοβαρή μορφή διαταραχής κοινωνικού άγχους που χαρακτηρίζεται από διάχυτη αποφυγή των κοινωνικών αλληλεπιδράσεων σε διάφορα πλαίσια, όχι μόνο εκείνων που μπορεί να είναι ενοχλητικές ή να οδηγήσουν σε λεπτομερή έλεγχο.

Οι θεραπευτικές μέθοδοι έχουν εξελιχθεί σημαντικά με την πάροδο του χρόνου. Ενώ η πρώιμη θεραπεία επικεντρώθηκε σε ψυχοδυναμικές προσεγγίσεις, οι σημερινές προτιμώμενες μέθοδοι περιλαμβάνουν γνωσιακές-συμπεριφορικές θεραπείες που στοχεύουν στην αναδιαμόρφωση των μοτίβων σκέψης, στη βελτίωση της αυτοεκτίμησης και στην ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων. Φαρμακολογικές θεραπείες όπως αντικαταθλιπτικά ή αγχολυτικά φάρμακα μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν, αλλά η ψυχοθεραπεία είναι γενικά η πρώτη γραμμή θεραπείας.

Οι μελλοντικές προοπτικές για την έρευνα και τη θεραπεία της ΑπΔΠ μπορεί να επικεντρωθούν στην τελειοποίηση των διαγνωστικών κριτηρίων, στην ανάπτυξη αποτελεσματικών θεραπευτικών παρεμβάσεων και στη διερεύνηση των βιολογικών υποβάθρων της διαταραχής. Αναμένεται η εισαγωγή πιο εξατομικευμένων θεραπευτικών επιλογών και η αυξημένη έμφαση στην έγκαιρη ανίχνευση και παρέμβαση. Η δυνατότητα διερεύνησης της γενετικής και νευροβιολογικής βάσης της ΑπΔΠ μπορεί να προσφέρει νέους θεραπευτικούς στόχους και να ενισχύσει την κατανόηση της διαταραχής. Καθώς ο τομέας της ψυχιατρικής συνεχίζει να αναπτύσσεται και να καινοτομεί, η διαχείριση και η θεραπεία της ΑπΔΠ θα προχωρήσει επίσης, οδηγώντας σε καλύτερα αποτελέσματα για τα άτομα που υποφέρουν από τη διαταραχή.

Αποφευκτική Διαταραχή Προσωπικότητας | Δρ. Λαμπροπούλου
Ψάξε ανά κατηγορία...

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΟΣ

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΓΧΟΥΣ

ΨΥΧΩΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΝΑΡΚΙΣΣΙΣΜΟΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

Read more...

Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών, Πέμπτη Έκδοση (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition, συντμ. DSM-5

Oxford Ψυχιατρική Βασικές Αρχές, Harrison Paul, Cowen Philip, Burns Tom, Fazel Mina

Weinbrecht A, Schulze L, Boettcher J, Renneberg B. Avoidant Personality Disorder: a Current Review. Curr Psychiatry Rep. 2016 Mar;18(3):29.

Lampe L. Avoidant personality disorder as a social anxiety phenotype: risk factors, associations and treatment. Curr Opin Psychiatry . 2016 Jan;29(1):64-9.

*Οι πληροφορίες παρέχονται μόνο για ενημερωτικό σκοπό. Δε θα πρέπει να θεωρηθούν υποκατάστατο της εξατομικευμένης Ψυχιατρικής εξέτασης, διάγνωσης και θεραπείας.

Read more...

Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών, Πέμπτη Έκδοση (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition, συντμ. DSM-5

Oxford Ψυχιατρική Βασικές Αρχές, Harrison Paul, Cowen Philip, Burns Tom, Fazel Mina

Weinbrecht A, Schulze L, Boettcher J, Renneberg B. Avoidant Personality Disorder: a Current Review. Curr Psychiatry Rep. 2016 Mar;18(3):29.

Lampe L. Avoidant personality disorder as a social anxiety phenotype: risk factors, associations and treatment. Curr Opin Psychiatry . 2016 Jan;29(1):64-9.

*Οι πληροφορίες παρέχονται μόνο για ενημερωτικό σκοπό. Δε θα πρέπει να θεωρηθούν υποκατάστατο της εξατομικευμένης Ψυχιατρικής εξέτασης, διάγνωσης και θερπαείας.

Εάν δεν αισθάνεσαι καλά...

...μη ντραπείς να ζητήσεις βοήθεια!

Όλοι οι επαγγελματίες ψυχικής υγέιας είμαστε εδώ για να σε βοηθήσουμε όσο καλύτερα μπορούμε! Μην αφήνεις τον εαυτό σου να το αντιμετωπίζει μόνος του όλο αυτό…αξίζεις να σου δώσεις τη στήριξη που χρειάζεσαι!

…κι αν σε φοβίζει να διασχίσεις μόνος/η σου αυτό το μονοπάτι, θέλω να ξέρεις ότι σε καμία περίπτωση δεν είσαι μόνος/η! Είμαστε πολλοί αυτοί που το διασχίζουμε, ακόμα κι αν δε γνωρίζουμε ακόμα ο ένας τον άλλον. Είμαστε όμως μια παρέα, που προσπαθεί κάθε μέρα, με νύχια και με δόντια, να φροντίσει τον ψυχικό της κόσμο…όσο δύσκολο κι αν είναι κάποιες φορές αυτό!

Μη διστάζεις λοιπόν! Ξεκίνα κι εσύ! Δε σου λέω ότι θα είναι το πιο εύκολο πράγμα στον κόσμο…θα χρειαστεί επιμονή και υπομονή, αλλά με την κατάλληλη στήριξη, θα το δεις…μπορούν να γίνουν θαύματα! Όσο σκοτεινά κι αν βλέπεις τώρα τον κόσμο γύρω σου, τα χρώματα υπάρχουν εκεί έξω και μας περιμένουν!

Τηλέφωνα έκτακτης ανάγκης

Important!

Είμαι η Χριστίνα Λαμπροπούλου – Ιατρός, Βιολόγος & Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Δημιούργησα το The Mind Rises σε μια προσπάθεια να συνδυάσω την αγάπη μου για την Ψυχική Υγεία & την Ψυχιατρική με τη δημιουργικότητα! Εδώ, υπάρχει χώρος για όλους όσους θέλουν να ακολουθήσουν το μονοπάτι προς την αυτοαγάπη, την ψυχική ηρεμία και την αυτεπίγνωση. Όλοι είναι καλοδεχούμενοι! Εάν θέλεις να ξεκινήσουμε μαζί να βαδίζουμε σε αυτό το μονοπάτι προσφέρω τόσο ατομικές, όσο και ομαδικές θεραπευτικές συνεδρίες! Μπορείς παράλληλα να εξερευνήσεις το themindrises.gr για να βρεις τα διάφορα διαμαντάκια που έχω κρυμμένα στις σελίδες του – ελπίζοντας ότι θα σε βοηθήσουν να φτάσεις εκεί που έχεις βάλει στόχο!

dr. Christine Labropoulou

Δρ Χριστίνα Λαμπροπούλου - Ιατρός