Σύνδεση/Εγγραφή

Εξαρτητική Διαταραχή Προσωπικότητας

Τι είναι η Εξαρτητική Διαταραχή Προσωπικότητας;

Η Εξαρτητική Διαταραχή Προσωπικότητας (ΕΔΠ) ανήκει στην ομάδα Γ των διαταραχών προσωπικότητας και χαρακτηρίζεται από μια διάχυτη και υπερβολική ανάγκη για φροντίδα, η οποία οδηγεί σε υποτακτική και προσκολλημένη συμπεριφορά και σε φόβους αποχωρισμού.

Τα άτομα με ΕΔΠ τείνουν να δυσκολεύονται να λάβουν καθημερινές αποφάσεις χωρίς υπερβολική καθοδήγηση και διαβεβαίωση από τους άλλους. Μπορεί να δυσκολεύονται να εκφράσουν τη διαφωνία τους με τους άλλους λόγω του φόβου απώλειας της υποστήριξης ή της έγκρισης. Μπορεί να φτάσουν σε ακραίες καταστάσεις για να λάβουν φροντίδα και υποστήριξη από τους άλλους, ακόμη και στο σημείο να αναλάβουν εθελοντικά δυσάρεστες εργασίες, αν αυτές οι πράξεις θα τους αποφέρουν τη φροντίδα που χρειάζονται.

Επιπλέον, τα άτομα με αυτή τη διαταραχή αισθάνονται άβολα ή αβοήθητα όταν είναι μόνα τους λόγω υπερβολικών φόβων ότι δεν είναι σε θέση να φροντίσουν τον εαυτό τους. Μπορεί να αναζητήσουν επειγόντως μια άλλη σχέση ως πηγή φροντίδας και υποστήριξης όταν μια στενή σχέση τελειώνει. Συχνά προστατεύονται υποστηριζόμενοι από έναν πιο ενεργητικό και αποφασισμένο σύντροφο κι εμπίπτουν στην προσοχή των γιατρών όταν ο σύντροφος φύγει ή πεθάνει.

 

Διαγνωστικά Κριτήρια της Εξαρτητικής Διαταραχής Προσωπικότητας

Το Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών, Πέμπτη Έκδοση (DSM-5), ορίζει τα ακόλουθα διαγνωστικά κριτήρια για την Εξαρτητική Διαταραχή Προσωπικότητας:

1.Υπερβολική και διάχυτη ανάγκη φροντίδας που οδηγεί σε υποτακτική και προσκολλητική συμπεριφορά και φόβους αποχωρισμού, που αρχίζει από την πρώιμη ενηλικίωση και παρουσιάζεται σε ποικίλα πλαίσια, όπως υποδεικνύεται από πέντε (ή περισσότερα) από τα ακόλουθα:

  • Δυσκολεύεται να λάβει καθημερινές αποφάσεις χωρίς υπερβολικό αριθμό συμβουλών και διαβεβαιώσεων από άλλους.
  • Χρειάζεται να αναλάβουν άλλοι την ευθύνη για τους περισσότερους σημαντικούς τομείς της ζωής του.
  • Δυσκολεύεται να εκφράσει τη διαφωνία του με τους άλλους λόγω του φόβου απώλειας της υποστήριξης ή της έγκρισης. (Δε συμπεριλαμβάνεται ο ρεαλιστικός φόβος τιμωρίας)
  • Δυσκολεύεται να ξεκινήσει έργα ή να κάνει πράγματα μόνος του (λόγω έλλειψης αυτοπεποίθησης στην κρίση ή τις ικανότητες και όχι λόγω έλλειψης κινήτρων ή ενέργειας).
  • Καταβάλλει υπερβολικά μεγάλες προσπάθειες για να λάβει φροντίδα και υποστήριξη από τους άλλους, μέχρι του σημείου να προσφέρεται εθελοντικά να κάνει πράγματα που είναι δυσάρεστα.
  • Αισθάνεται δυσάρεστα ή αβοήθητα όταν είναι μόνος του εξαιτίας υπερβολικών φόβων ότι δεν μπορεί να φροντίσει τον εαυτό του.
  • Αναζητά επειγόντως μια άλλη σχέση ως πηγή φροντίδας και υποστήριξης όταν μια στενή σχέση τελειώνει.
  • Ασχολείται εξωπραγματικά με τους φόβους ότι θα εγκαταλειφθεί και θα χρειαστεί να φροντίζει τον εαυτό του.

 

2. Η διαταραχή της προσωπικότητας του ατόμου δεν εξηγείται καλύτερα από άλλη ψυχική διαταραχή, από τις επιπτώσεις μιας ουσίας ή από άλλη ιατρική κατάσταση.

Επισημαίνεται ότι η διάγνωση της Εξαρτητικής Διαταραχής Προσωπικότητας, όπως όλες οι διαταραχές προσωπικότητας, πρέπει να γίνεται μόνο από εξειδικευμένο επαγγελματία ψυχικής υγείας. Οι πληροφορίες αυτές παρέχονται για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν υποκαθιστούν την επαγγελματική διάγνωση και θεραπεία.

 

Επίδραση στις σκέψεις, τα συναισθήματα και την καθημερινή ζωή

Η Εξαρτητική Διαταραχή Προσωπικότητας (ΕΔΠ) έχει βαθιά επίδραση στις σκέψεις, τα συναισθήματα και την καθημερινή ζωή του ατόμου.

Σκέψεις: Τα άτομα με ΕΔΠ έχουν συχνά μια νοοτροπία αδυναμίας και ανικανότητας. Μπορεί να δυσκολεύονται με τη λήψη αποφάσεων, συχνά αναθέτουν σε άλλους ακόμη και ασήμαντες καταστάσεις, και αμφιβάλλουν για την ικανότητά τους να φροντίζουν τον εαυτό τους. Μπορεί να δυσκολεύονται να σκεφτούν ανεξάρτητα και συχνά αναζητούν συνεχείς διαβεβαιώσεις και συμβουλές. Η διαδικασία σκέψης τους μπορεί συχνά να περιστρέφεται γύρω από το φόβο της εγκατάλειψης και την ανάγκη για υποστήριξη.

Συναισθήματα: Τα άτομα αυτά τείνουν να βιώνουν υψηλό επίπεδο άγχους και φόβου. Μπορεί να ανησυχούν συνεχώς για το αν θα μείνουν μόνα ή θα εγκαταλειφθούν. Μπορεί να αισθάνονται ανήμπορα και ανασφαλή όταν δεν βρίσκονται κοντά σε άτομα στα οποία βασίζονται. Επίσης, μπορεί να έχουν αισθήματα αναξιότητας κι έλλειψης αυτοπεποίθησης.

Καθημερινή ζωή: Στην καθημερινή ζωή, τα άτομα με ΕΔΠ μπορεί να δυσκολεύονται να εκτελέσουν εργασίες ανεξάρτητα, ιδίως εργασίες που απαιτούν λήψη αποφάσεων. Μπορεί να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από άλλους για την ολοκλήρωση ακόμη και μικροεργασιών. Μπορεί να αποφεύγουν να μένουν μόνα τους και μπορεί να αναζητούν γρήγορα νέες σχέσεις όταν μία από αυτές τελειώνει. Επίσης, μπορεί να φτάσουν σε ακραίες καταστάσεις για να λάβουν φροντίδα και υποστήριξη, ακόμη και να ανεχθούν κακοποιητική συμπεριφορά ή να εκτελέσουν δυσάρεστες εργασίες.

Αυτές οι επιπτώσεις επηρεάζουν σημαντικά τις διαπροσωπικές τους σχέσεις, την εργασιακή τους απόδοση και τη συνολική ποιότητα ζωής τους. Όπως συμβαίνει με κάθε διαταραχή, ο βαθμός των επιπτώσεων μπορεί να διαφέρει από άτομο σε άτομο ανάλογα με τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων τους, τις προσωπικές τους συνθήκες και τη διαθεσιμότητα κατάλληλης θεραπείας και υποστήριξης.

 

Παράγοντες Κινδύνου της Εξαρτητικής Διαταραχής Προσωπικότητας

Η ανάπτυξη της Εξαρτητικής Διαταραχής Προσωπικότητας (ΕΔΠ) επηρεάζεται από ένα περίπλοκο σύμπλεγμα γενετικών, περιβαλλοντικών και κοινωνικών παραγόντων. Αυτοί οι παράγοντες κινδύνου συγκλίνουν και συμβάλλουν στην ανάπτυξη της ΕΔΠ, αν και οι επιμέρους ρόλοι και αλληλεπιδράσεις τους παραμένουν αντικείμενο συνεχιζόμενης έρευνας.

Γενετικοί παράγοντες: Μελέτες υποδηλώνουν μια γενετική συνιστώσα στην ανάπτυξη της ΕΔΠ. Ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να έχουν βιολογική προδιάθεση να είναι πιο παθητικοί, υποτακτικοί ή με τάση εξάρτησης από τους άλλους λόγω κληρονομικών χαρακτηριστικών της προσωπικότητας. Αν και συγκεκριμένα γονίδια που σχετίζονται με την ΕΔΠ δεν έχουν ακόμη εντοπιστεί, οικογενειακές μελέτες υποδηλώνουν υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης της ΕΔΠ σε συγγενείς ατόμων με τη διαταραχή, υποδεικνύοντας μια πιθανή γενετική σύνδεση.

Περιβαλλοντικοί παράγοντες: Οι παράγοντες αυτοί είναι καθοριστικοί για τη διαμόρφωση της προσωπικότητας και της συμπεριφοράς ενός ατόμου. Οι εμπειρίες της παιδικής ηλικίας, ιδίως εκείνες που χαρακτηρίζονται από χρόνια σωματική ασθένεια ή διαταραχή άγχους αποχωρισμού, μπορούν να καταλείψουν μόνιμες επιπτώσεις που ενδεχομένως αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης της ΕΔΠ. Το υπερβολικά προστατευτικό ή αυταρχικό στυλ ανατροφής μπορεί να αποθαρρύνει την ανεξαρτησία, οδηγώντας στην ανάπτυξη εξαρτημένων χαρακτηριστικών. Οι εμπειρίες παραμέλησης ή απόρριψης μπορεί επίσης να ενισχύσουν τα αισθήματα ανασφάλειας, προωθώντας περαιτέρω την εξαρτημένη συμπεριφορά.

Κοινωνικοί παράγοντες: Η παρατεταμένη έκθεση σε ορισμένες κοινωνικές καταστάσεις που απαιτούν αυξημένη εξάρτηση από τους άλλους, όπως η χρόνια ασθένεια ή η αναπηρία, μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη ή την επιδείνωση των χαρακτηριστικών ΕΔΠ. Επιπλέον, τα πολιτισμικά πρότυπα και οι κοινωνικές προσδοκίες που ενθαρρύνουν την εξάρτηση από τις φιγούρες εξουσίας θα μπορούσαν επίσης να συμβάλουν στην ΕΔΠ.

 

Στρατηγικές πρόληψης της Εξαρτητικής Διαταραχής Προσωπικότητας

Η πρόληψη της ΕΔΠ μπορεί να μην είναι απολύτως δυνατή λόγω των πολλαπλών παραγόντων που συμβάλλουν. Ωστόσο, ορισμένες στρατηγικές θα μπορούσαν να βοηθήσουν στη μείωση του κινδύνου της και στη διαχείριση των συμπτωμάτων της:

Έγκαιρη παρέμβαση: Ο έγκαιρος εντοπισμός των ατόμων που διατρέχουν κίνδυνο, ιδίως των παιδιών που μεγαλώνουν σε περιβάλλοντα που αποθαρρύνουν την ανεξαρτησία, είναι ζωτικής σημασίας. Η ενθάρρυνση της ανάπτυξης της ανεξαρτησίας και της αυτοπεποίθησης μπορεί να είναι ευεργετική.

Θεραπευτική υποστήριξη: Για τα άτομα που παρουσιάζουν πρώιμα σημάδια της ΕΔΠ, η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο για τη διδασκαλία πιο υγιών τρόπων διαμόρφωσης σχέσεων, λήψης αποφάσεων και διαχείρισης του άγχους.

Υποστηρικτικό περιβάλλον: Η καλλιέργεια ενός περιβάλλοντος που ευνοεί την ατομικότητα και την ανεξαρτησία μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης ΕΔΠ. Αυτό περιλαμβάνει τόσο το οικογενειακό όσο και το εκπαιδευτικό περιβάλλον.

Στρατηγικές αντιμετώπισης και υποστήριξης: Η ενδυνάμωση των ατόμων με στρατηγικές για την αντιμετώπιση του στρες, τη διαχείριση δύσκολων συναισθημάτων και τη βελτίωση της αυτοεκτίμησής τους μπορεί να συμβάλει στον μετριασμό των επιπτώσεων της ΕΔΠ.

Παρά τις στρατηγικές αυτές, η ανάπτυξη της ΕΔΠ είναι μια πολύπλοκη διαδικασία την οποία δεν κατανοούμε πλήρως. Ως εκ τούτου, συνιστάται πάντα η αναζήτηση επαγγελματικής βοήθειας για όποιον εμφανίζει σημάδια ΕΔΠ.

 

Τρέχουσες επιλογές θεραπείας

Υπάρχουν διάφορες θεραπευτικές επιλογές για την Εξαρτητική Διαταραχή Προσωπικότητας (ΕΔΠ), με στόχο συνήθως να βοηθηθεί το άτομο να γίνει πιο ενεργό και ανεξάρτητο και να μάθει να δημιουργεί υγιείς σχέσεις:

  • Ψυχοθεραπεία: Αυτή είναι η κύρια μέθοδος θεραπείας για την ΕΔΠ. Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία χρησιμοποιείται συχνά για να βοηθήσει το άτομο να εντοπίσει και να αλλάξει τα μοτίβα σκέψης που οδηγούν στην εξάρτηση, προωθώντας μια πιο υγιή εικόνα του εαυτού του και περισσότερη αυτοπεποίθηση. Άλλες μέθοδοι θεραπείας, όπως η ψυχοδυναμική θεραπεία, μπορούν επίσης να είναι χρήσιμες για τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών της εξαρτημένης συμπεριφοράς.
  • Ομαδική θεραπεία: Σε ένα ομαδικό πλαίσιο, τα άτομα με ΕΔΠ μπορούν να διδαχθούν αλληλεπιδρώντας με άλλους με παρόμοιες προκλήσεις. Το υποστηρικτικό περιβάλλον ενθαρρύνει τα άτομα να δοκιμάζουν νέες συμπεριφορές και να λαμβάνουν ανατροφοδότηση από τους άλλους.
  • Φαρμακευτική αγωγή: Αν και δεν υπάρχουν συγκεκριμένα φάρμακα για τη θεραπεία της ΕΔΠ, φάρμακα όπως αντικαταθλιπτικά, αγχολυτικά φάρμακα ή ορισμένοι τύποι σταθεροποιητών της διάθεσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να βοηθήσουν στη διαχείριση τυχόν συνυπαρχουσών καταστάσεων, όπως η κατάθλιψη ή το άγχος.
  • Αυτοφροντίδα και αλλαγές στον τρόπο ζωής: Η τακτική σωματική δραστηριότητα, ο επαρκής ύπνος, η ισορροπημένη διατροφή και η αποφυγή του αλκοόλ, της καφεΐνης και των ναρκωτικών μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση των συμπτωμάτων και στη βελτίωση της συνολικής υγείας.
  • Δίκτυα υποστήριξης: Η συμμετοχή έμπιστων μελών της οικογένειας και φίλων στη θεραπεία μπορεί να είναι ευεργετική. Μπορούν να παρέχουν συναισθηματική υποστήριξη και να βοηθήσουν το άτομο να εξασκήσει τις νέες δεξιότητες.

 

Η επιτυχία της θεραπείας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη δέσμευση του ατόμου για αλλαγή και την ποιότητα της θεραπευτικής σχέσης. Η διαδικασία μπορεί να είναι απαιτητική και να χρειαστεί σημαντικό χρονικό διάστημα, αλλά πολλά άτομα με ΕΔΠ είναι σε θέση να επιτύχουν ουσιαστικές αλλαγές με την κατάλληλη θεραπεία.

 

Επιπτώσεις της ηλικίας, του φύλου και του πολιτισμικού υποβάθρου

Η Εξαρτητική Διαταραχή Προσωπικότητας (ΕΔΠ), όπως και πολλές άλλες διαταραχές προσωπικότητας, μπορεί να επηρεαστεί από την ηλικία, το φύλο και από πολιτιστικούς παράγοντες.

Ηλικία: Ενώ η ΕΔΠ τυπικά ξεκινά στην πρώιμη ενήλικη ζωή, οι χαρακτηριστικές συμπεριφορές μπορούν να παρατηρηθούν στην εφηβεία ή ακόμη και στην παιδική ηλικία και συχνά εκδηλώνονται ως άγχος αποχωρισμού ή εξάρτηση από τους γονείς ή τους φροντιστές. Ορισμένες έρευνες δείχνουν ότι καθώς τα άτομα μεγαλώνουν και αποκτούν μεγαλύτερη εμπειρία, μπορεί να αναπτύξουν πιο ανεξάρτητες συμπεριφορές, αν και αυτό δεν συμβαίνει πάντα.

Φύλο: Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι η ΕΔΠ διαγιγνώσκεται συχνότερα στις γυναίκες από ότι στους άνδρες. Ωστόσο, αυτό μπορεί να αντανακλά κοινωνικές νόρμες που ενθαρρύνουν την εξάρτηση στις γυναίκες περισσότερο από ότι στους άνδρες, οδηγώντας σε πιθανή μεροληψία στη διάγνωση.

Πολιτιστικό υπόβαθρο: Οι διάφοροι πολιτισμοί έχουν διαφορετικές προσδοκίες σχετικά με την ανεξαρτησία και την αλληλεξάρτηση. Σε πολιτισμούς που εκτιμούν ιδιαίτερα την αλληλεξάρτηση και τους στενούς οικογενειακούς δεσμούς, οι συμπεριφορές που σχετίζονται με την ΕΔΠ μπορεί να μη θεωρούνται προβληματικές ή διαταραγμένες. Αντίθετα, σε πολιτισμούς που δίνουν έμφαση στην ανεξαρτησία και την αυτοδυναμία, αυτές οι συμπεριφορές μπορεί να είναι πιο πιθανό να θεωρηθούν προβληματικές και να οδηγήσουν σε διάγνωση ΕΔΠ. Συνεπώς, το πολιτισμικό πλαίσιο είναι ζωτικής σημασίας κατά την αξιολόγηση της ΕΔΠ για την αποφυγή λανθασμένης διάγνωσης ή πολιτισμικής προκατάληψης.

Η κατανόηση αυτών των επιρροών μπορεί να βοηθήσει στην καθοδήγηση των θεραπευτικών προσεγγίσεων, διασφαλίζοντας ότι είναι ευαίσθητες ως προς την ηλικία, το φύλο και το πολιτισμικό υπόβαθρο του ατόμου. Ωστόσο, είναι ζωτικής σημασίας να θυμόμαστε ότι η ΕΔΠ, όπως κάθε διαταραχή, είναι μια σύνθετη αλληλεπίδραση πολλών παραγόντων και η εμπειρία κάθε ατόμου με τη διαταραχή θα είναι μοναδική.

 

Προκλήσεις και Υποστήριξη από την οικογένεια και την κοινότητα

Η υποστήριξη ενός ατόμου με Εξαρτητική Διαταραχή Προσωπικότητας (ΕΔΠ) είναι συχνά μια πολύπλοκη κι απαιτητική διαδικασία. Ο διάχυτος φόβος της εγκατάλειψης, το έντονο άγχος και η συνεχής ανάγκη για επιβεβαίωση που χαρακτηρίζουν αυτή τη διαταραχή μπορεί συχνά να επιβαρύνουν τις διαπροσωπικές σχέσεις. Ωστόσο, με κατανόηση, υπομονή και κατάλληλες στρατηγικές, είναι δυνατόν να βοηθηθούν τα άτομα με ΕΔΠ ώστε να ζήσουν ικανοποιητικές ζωές.

Ανάπτυξη κατανόησης: Πρώτον, η οικογένεια και οι φίλοι θα πρέπει να προσπαθήσουν να κατανοήσουν την ΕΔΠ όσο το δυνατόν καλύτερα. Η διαταραχή χαρακτηρίζεται από μια συντριπτική ανάγκη για φροντίδα και επιβεβαίωση, που οδηγεί σε προσκολλητικές και υποχωρητικές συμπεριφορές, καθώς και σε οξείς φόβους αποχωρισμού ή απόρριψης. Η γνώση των εσωτερικών και εξωτερικών στοιχείων της διαταραχής θα δώσει στους οικείους καλύτερη εικόνα για τους φόβους και τις συμπεριφορές του ατόμου, επιτρέποντάς τους να περιηγηθούν αποτελεσματικότερα στις σχέσεις τους.

Θέσπιση υγιών ορίων: Τα όρια είναι ζωτικής σημασίας κατά την αντιμετώπιση της ΕΔΠ. Τα άτομα με αυτή τη διαταραχή τείνουν να βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στους άλλους, οπότε είναι σημαντικό για τους αγαπημένους τους να διατηρούν την αυτονομία τους. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει την ήρεμη και ευγενική άρνηση σε ορισμένα αιτήματα, την ενθάρρυνση του ατόμου με ΕΔΠ να λαμβάνει ανεξάρτητες αποφάσεις και την εξασφάλιση μιας ισορροπίας μεταξύ της προσφοράς υποστήριξης και της προώθησης της αυτονομίας.

Αποφυγή διευκολυντικών συμπεριφορών: Υπάρχει ο κίνδυνος η οικογένεια και οι φίλοι να ενισχύσουν τις εξαρτημένες συμπεριφορές, παρεμβαίνοντας συνεχώς για να βοηθήσουν ή να λάβουν αποφάσεις για το άτομο με ΕΔΠ. Είναι σημαντικό να αντισταθείτε σε αυτή την παρόρμηση και αντ’ αυτού να προωθήσετε την αίσθηση της ανεξαρτησίας. Θα πρέπει να προσφέρεται υποστήριξη χωρίς να προωθείται η εξάρτηση.

Ενθάρρυνση της ανεξαρτησίας: Μια αποτελεσματική στρατηγική είναι η προώθηση και ο εορτασμός των ανεξάρτητων ενεργειών και αποφάσεων. Η θετική ενίσχυση μπορεί να ενθαρρύνει το άτομο με ΕΔΠ να βγει σταδιακά από τη ζώνη άνεσής του. Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει την αναγνώριση και τον έπαινο της ανεξάρτητης σκέψης, την ενθάρρυνση των δεξιοτήτων επίλυσης προβλημάτων και την καλλιέργεια συνθηκών όπου απαιτείται ανεξάρτητη λειτουργία.

Αξιοποίηση της επαγγελματικής υποστήριξης: Η ψυχοθεραπεία, ιδίως η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία (CBT) και η θεραπεία σχημάτων, μπορεί να είναι ιδιαίτερα ευεργετική για τα άτομα με ΕΔΠ. Η οικογένεια και οι φίλοι μπορούν να το υποστηρίξουν αυτό, επιδοκιμάζοντας την εμπλοκή του αγαπημένου τους προσώπου στη θεραπεία και βοηθώντας το να εφαρμόσει τις θεραπευτικές τεχνικές σε πραγματικά σενάρια.

Προτεραιότητα στην αυτοφροντίδα για τους φροντιστές: Η υποστήριξη ενός ατόμου με ΕΔΠ μπορεί να είναι συναισθηματικά απαιτητική. Ως εκ τούτου, είναι ζωτικής σημασίας οι φροντιστές να φροντίζουν και τη δική τους ψυχική υγεία. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει την ενασχόληση με τα δικά τους χόμπι, τη διατήρηση κοινωνικών σχέσεων, την εξάσκηση σε τεχνικές χαλάρωσης και την αναζήτηση υποστήριξης μέσω θεραπείας ή ομάδων υποστήριξης, εάν είναι απαραίτητο.

Θυμηθείτε, είναι ζωτικής σημασίας να προσεγγίσετε το άτομο με ενσυναίσθηση και σεβασμό, ενισχύοντας την κατανόηση ότι, ενώ η εξάρτησή του είναι μέρος της τρέχουσας συμπεριφοράς του, δεν το καθορίζει ως άτομο.

 

Ιστορικη αναδρομή και μελλοντικές προοπτικές

Η Εξαρτητική Διαταραχή Προσωπικότητας (ΕΔΠ) έχει πλούσιο ιστορικό υπόβαθρο με πρώιμες αναφορές εξαρτημένης συμπεριφοράς που χρονολογούνται από τον 19ο αιώνα. Ψυχολόγοι και ψυχαναλυτές όπως ο Φρόιντ, ο Άντλερ και η Χόρνεϊ συνέβαλαν στην κατανόηση της εξάρτησης στα γραπτά τους, συνδέοντάς την συχνά με τις εμπειρίες της παιδικής ηλικίας και την οικογενειακή δυναμική.

Ο Φρόιντ, για παράδειγμα, πρότεινε ότι οι εξαρτημένες συμπεριφορές θα μπορούσαν να είναι το αποτέλεσμα της προσκόλλησης στο στοματικό στάδιο της ψυχοσεξουαλικής ανάπτυξης. Η Κάρεν Χόρνεϊ πρότεινε ότι η εξάρτηση ήταν μια στρατηγική που χρησιμοποιούσαν τα παιδιά για να αντιμετωπίσουν τα συναισθήματα αδυναμίας. Ωστόσο, μόλις στα μέσα του 20ού αιώνα η εξάρτηση αναγνωρίστηκε ως ξεχωριστή διαταραχή της προσωπικότητας.

Το Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών (DSM), που δημοσιεύθηκε από την Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία, συμπεριέλαβε για πρώτη φορά την ΕΔΠ στην τρίτη έκδοσή του (DSM-III) το 1980. Αυτό αποτέλεσε βασικό ορόσημο για την επίσημη αναγνώριση και κατανόηση της ΕΔΠ ως διακριτής κλινικής οντότητας.

Σήμερα, η ΕΔΠ αναγνωρίζεται ως μια δύσκολη διαταραχή που μπορεί να έχει βαθιές επιπτώσεις στη ζωή ενός ατόμου. Ωστόσο, η κατανόηση της αιτιολογίας, της συμπτωματολογίας και της θεραπείας της συνεχίζει να εξελίσσεται και υπάρχει συνεχής συζήτηση μεταξύ των επαγγελματιών ψυχικής υγείας σχετικά με ορισμένες πτυχές της διαταραχής.

Οι μελλοντικές προοπτικές στον τομέα της ΕΔΠ επικεντρώνονται στη βελτίωση των διαγνωστικών εργαλείων και στην επέκταση των στρατηγικών θεραπείας. Υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον για τη διερεύνηση της νευροβιολογικής βάσης της διαταραχής, με την ελπίδα ότι αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε εξελίξεις στη θεραπεία. Επιπλέον, υπάρχει μια ώθηση προς εξατομικευμένα σχέδια θεραπείας που λαμβάνουν υπόψη το μοναδικό σύνολο συμπτωμάτων και τις συνθήκες ζωής του ατόμου.

Επιπλέον, οι εξελίξεις στην τεχνολογία, όπως η τηλεθεραπεία, γίνονται όλο και πιο σημαντικές για την παροχή προσιτών και ευέλικτων θεραπευτικών επιλογών για τα άτομα με ΕΔΠ. Ελπίζουμε ότι όσο βελτιώνεται η κατανόηση της διαταραχής, τόσο θα βελτιώνεται και το εύρος και η αποτελεσματικότητα των διαθέσιμων θεραπειών, οδηγώντας τελικά σε καλύτερα αποτελέσματα για τα άτομα με ΕΔΠ.

 

Εξαρτητική Διαταραχή Προσωπικότητας (ΕΔΠ) | Δρ. Λαμπροπούλου
Ψάξε ανά κατηγορία...

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΟΣ

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΓΧΟΥΣ

ΨΥΧΩΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΝΑΡΚΙΣΣΙΣΜΟΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

Read more...

Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών, Πέμπτη Έκδοση (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition, συντμ. DSM-5

Oxford Ψυχιατρική Βασικές Αρχές, Harrison Paul, Cowen Philip, Burns Tom, Fazel Mina

Disney KL. Dependent personality disorder: a critical review. Clin Psychol Rev. 2013 Dec;33(8):1184-96.

Maccaferri GE, Dunker-Scheuner D, De Roten Y, Despland JN, Sachse R, Kramer U. Psychotherapy of Dependent Personality Disorder: The Relationship of Patient-Therapist Interactions to Outcome. 2020 Summer;83(2):179-194.

*Οι πληροφορίες παρέχονται μόνο για ενημερωτικό σκοπό. Δε θα πρέπει να θεωρηθούν υποκατάστατο της εξατομικευμένης Ψυχιατρικής εξέτασης, διάγνωσης και θεραπείας.

Read more...

Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών, Πέμπτη Έκδοση (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition, συντμ. DSM-5

Oxford Ψυχιατρική Βασικές Αρχές, Harrison Paul, Cowen Philip, Burns Tom, Fazel Mina

Disney KL. Dependent personality disorder: a critical review. Clin Psychol Rev. 2013 Dec;33(8):1184-96.

Maccaferri GE, Dunker-Scheuner D, De Roten Y, Despland JN, Sachse R, Kramer U. Psychotherapy of Dependent Personality Disorder: The Relationship of Patient-Therapist Interactions to Outcome. 2020 Summer;83(2):179-194.

*Οι πληροφορίες παρέχονται μόνο για ενημερωτικό σκοπό. Δε θα πρέπει να θεωρηθούν υποκατάστατο της εξατομικευμένης Ψυχιατρικής εξέτασης, διάγνωσης και θερπαείας.

Εάν δεν αισθάνεσαι καλά...

...μη ντραπείς να ζητήσεις βοήθεια!

Όλοι οι επαγγελματίες ψυχικής υγέιας είμαστε εδώ για να σε βοηθήσουμε όσο καλύτερα μπορούμε! Μην αφήνεις τον εαυτό σου να το αντιμετωπίζει μόνος του όλο αυτό…αξίζεις να σου δώσεις τη στήριξη που χρειάζεσαι!

…κι αν σε φοβίζει να διασχίσεις μόνος/η σου αυτό το μονοπάτι, θέλω να ξέρεις ότι σε καμία περίπτωση δεν είσαι μόνος/η! Είμαστε πολλοί αυτοί που το διασχίζουμε, ακόμα κι αν δε γνωρίζουμε ακόμα ο ένας τον άλλον. Είμαστε όμως μια παρέα, που προσπαθεί κάθε μέρα, με νύχια και με δόντια, να φροντίσει τον ψυχικό της κόσμο…όσο δύσκολο κι αν είναι κάποιες φορές αυτό!

Μη διστάζεις λοιπόν! Ξεκίνα κι εσύ! Δε σου λέω ότι θα είναι το πιο εύκολο πράγμα στον κόσμο…θα χρειαστεί επιμονή και υπομονή, αλλά με την κατάλληλη στήριξη, θα το δεις…μπορούν να γίνουν θαύματα! Όσο σκοτεινά κι αν βλέπεις τώρα τον κόσμο γύρω σου, τα χρώματα υπάρχουν εκεί έξω και μας περιμένουν!

Τηλέφωνα έκτακτης ανάγκης

Important!

Είμαι η Χριστίνα Λαμπροπούλου – Ιατρός, Βιολόγος & Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Δημιούργησα το The Mind Rises σε μια προσπάθεια να συνδυάσω την αγάπη μου για την Ψυχική Υγεία & την Ψυχιατρική με τη δημιουργικότητα! Εδώ, υπάρχει χώρος για όλους όσους θέλουν να ακολουθήσουν το μονοπάτι προς την αυτοαγάπη, την ψυχική ηρεμία και την αυτεπίγνωση. Όλοι είναι καλοδεχούμενοι! Εάν θέλεις να ξεκινήσουμε μαζί να βαδίζουμε σε αυτό το μονοπάτι προσφέρω τόσο ατομικές, όσο και ομαδικές θεραπευτικές συνεδρίες! Μπορείς παράλληλα να εξερευνήσεις το themindrises.gr για να βρεις τα διάφορα διαμαντάκια που έχω κρυμμένα στις σελίδες του – ελπίζοντας ότι θα σε βοηθήσουν να φτάσεις εκεί που έχεις βάλει στόχο!

dr. Christine Labropoulou

Δρ Χριστίνα Λαμπροπούλου - Ιατρός